Ütü, sonucun hemen görüldüğü nadir ev işlerinden. İyi ütülenmiş bir gömlek fark edilir; kötü ütülenmiş bir gömlek daha çok fark edilir.
Sıra: düşükten yükseğe
Ütü hızlı ısınır, yavaş soğur. Yüksek ısıdan düşüğe inerken, ütü henüz soğumamışken hassas kumaşa değmek onu eritir.
Bu yüzden çamaşırları ütülemeden önce ısı gruplarına ayırın ve en düşükten başlayın: sentetik → ipek → yün → pamuklu → keten.
| Kumaş | Isı | Buhar | Not |
|---|---|---|---|
| Sentetik (polyester, naylon) | 1 nokta | Az/yok | Yüksek ısıda erir |
| İpek | 1 nokta | Yok | Ters yüzden, kuru |
| Yün | 2 nokta | Bol | Araya bez koy, bastırma |
| Pamuklu | 3 nokta | Bol | Hafif nemliyken ideal |
| Keten | 3 nokta | Bol | Nemli olmalı, kuruyken kırışık açılmaz |
| Kot | 3 nokta | Bol | Ters yüzden |
Nem: kırışığı açan asıl şey
Isı tek başına kırışığı açmaz; kırışığı açan, liflerin nemle gevşeyip ısıyla yeni forma oturmasıdır. Kuru bir pamuklu kumaşı ne kadar ütülerseniz ütüleyin sonuç vasat kalır.
- Çamaşırı tamamen kurumadan, hafif nemliyken ütüleyin — en iyi sonuç budur
- Kurumuşsa sprey şişesiyle hafifçe nemlendirin
- Buharlı ütüde su haznesini kullanın; kireçli su için damıtılmış su tercih edin
- Keten neredeyse ıslak denecek kadar nemli olmalı
Gömlek: doğru sıra
Sıra önemli çünkü ütülenmiş bir bölge, sonraki bölgeyi ütülerken yeniden kırışabilir. Küçükten büyüğe gidilir.
- YakaÖnce ters yüzü, sonra düz yüzü. Uçlardan ortaya doğru — tersi kırışık toplar.
- Kol ağzı (manşet)Açın, ters yüzden başlayın. Düğmelerin üstünden geçmeyin.
- KollarDikiş çizgisini hizalayın, düzleştirin, tek yönde ütüleyin.
- SırtOmuzu ütü masasının ucuna geçirin, yarısını ütüleyip çevirin.
- Ön parçalarDüğme tarafını en sona bırakın. Düğmelerin arasına ütünün ucuyla girin.
Parlama problemi
Koyu renkli pantolon, yün ceket ve bazı sentetiklerde ütü izi parlak bir leke bırakır. Bu, liflerin ısı ve basınçla ezilip ışığı farklı yansıtmasıdır.
Önlemek için: ters yüzden ütüleyin, araya ince pamuklu bez koyun, ütüyü bastırmayın ve kaydırarak hareket ettirin. Oluşmuş parlamayı hafifletmek için nemli bezle buharlayıp fırçalamayı deneyebilirsiniz ama tam olarak geri dönmeyebilir.
Ütü yapmamanın yolları
En iyi ütü, gerekmeyen ütüdür.
- Makineden çıkar çıkmaz silkeleyip asın — beklemiş çamaşır kırışığı sabitler
- Sıkma devrini düşürün; yüksek devir daha çok kırıştırır
- Gömlekleri askıda kurutun, düğmelerini ilikleyin
- Banyoda duş buharı hafif kırışıkları açar
- Kurutma makinesinde nemli haldeyken çıkarıp asın
Ütü tabanı yapışıyor, nasıl temizlenir?
Ütü soğukken, karbonat + birkaç damla su ile macun yapıp yumuşak bezle silin. Eriyen sentetik için ütüyü hafif ısıtıp tuz serpilmiş kâğıt üzerinde gezdirin. Metal bir şeyle kazımayın — çizik kalıcı hasar verir ve sonraki her kumaşa takılır.
Buharlı ütüde musluk suyu kullanılır mı?
Suyun sertliğine bağlı. İstanbul'un çoğu bölgesinde su orta sertlikte ve zamanla kireç birikir. Damıtılmış su ya da yarı yarıya karışım ütünün ömrünü uzatır. Kireçlenmiş ütü kahverengi leke bırakmaya başlar.
Ütü masası olmadan ütü yapılır mı?
Yapılabilir ama sonuç düşer. Düz bir yüzeye kalın havlu serin. Ütü masasının avantajı buharın geçebilmesi ve yüzeyin ısıya dayanıklı olması — havlu bunu kısmen taklit eder.